koppakking erdoor

1993-2002
Gebruikersavatar
93Rookie
Donateur (3x)
Donateur (3x)
Berichten: 749
Lid geworden op: do 23 apr, 2015 13:04
Regio: NL - Provincie Friesland

Re: koppakking erdoor

Bericht door 93Rookie » do 29 jun, 2017 21:14

Sorry Reino,
Je maakt er wel een erg lang en ingewikkeld - afwijkend verhaal van.
Gelezen op internet, snap er ook geen snars van :D :D
Jouw verhaal van 60 Nm - 80 Nm en 90 graden en max 120 Nm is helder, kort maar krachtig.

Het lange verhaal is voor de "echte theoretici " met schone handen.

Groetjes rookie
Laatst gewijzigd door 93Rookie op wo 10 mar, 2021 20:38, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
93Rookie
Donateur (3x)
Donateur (3x)
Berichten: 749
Lid geworden op: do 23 apr, 2015 13:04
Regio: NL - Provincie Friesland

Re: koppakking erdoor

Bericht door 93Rookie » do 29 jun, 2017 21:26

Re Sapphire:
Edit: Aldi sleutel... koop een goede aub. Mijn sleutel van de Lidl (powerfix) had maarliefst 40% afwijking naar beneden, dus bij 100 nm stonden de bouten maar op 60.
Dat is niet mis 40% afwijking :shock:

Alleen wat moet je doen als je maar geld hebt voor een Aldi, en 3 jaar garantie krijgt :D :D
" Ik zal gaan sparen "

Groetjes
p.s. Ook eens een trucje op internet gelezen dat je zelf kunt "eiken",
zoiets als de kop vast zetten in een bankschroef en op een bepaalde waarde zetten,
met een vooraf bepaald gewicht aan het handvat, dan moet ie klikken
Laatst gewijzigd door 93Rookie op wo 10 mar, 2021 20:39, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
93Rookie
Donateur (3x)
Donateur (3x)
Berichten: 749
Lid geworden op: do 23 apr, 2015 13:04
Regio: NL - Provincie Friesland

Re: koppakking erdoor

Bericht door 93Rookie » do 29 jun, 2017 21:39

update L.S.

Moest nog even weten hoeveel olie er in ging en kwam met google hier op uit:
Informatief.

http://wagenegaw.com/motorolie/saab/9-3.html

Sapphire
Donateur (7x)
Donateur (7x)
Berichten: 31464
Lid geworden op: vr 29 dec, 2006 1:16
Regio: NL - Provincie Noord-Holland

Re: koppakking erdoor

Bericht door Sapphire » vr 30 jun, 2017 0:31

Alleen wat moet je doen als je maar geld hebt voor een Aldi, en 3 jaar garantie krijgt :D :D
" Ik zal gaan sparen "
Misschien lenen bij een garage of kennis? In mijn geval had ik al een nieuwe sleutel gekocht omdat ik mijn twijfels had bij de sleutel van de LIDL (was een jaar of 10 geleden toen ik net begon met sleutelen). Een vriend had deze vervolgens onwetend gebruikt voor zijn kopbouten. Met als resultaat dat het koelwater overal tussen vandaan liep, en na controle de bouten maar op ca. 40 nm stonden.

Die 120 die Rein geeft is in principe een prima indicatie. Echter omdat je nooit exact de wrijving per bout weet (kan onderling verschillen door wel/geen olie, meer corrosie op de schroefdraad, enz) gaat men steeds meer over op een relatief lage voorspanning plus een aantal graden natrekken. Dit is in de praktijk nauwkeuriger (de complete uitleg gaat een beetje ver voor nu) omdat je dan evenveel verdraaiing hebt dus evenveel afgelegde weg van de spoed van de bout wat correspondeert met een vrij nauwkeurige voorspanning. Als jij 1 bout hebt die wat roestig is of er zit wat prut in het gat terwijl een andere bout nat is van de olie bij montage, dan klikt de momentsleutel bij de stroeve bout eerder terwijl deze minder vast zit (qua trekspanning) dan de soepel draaiende bout. De reden om voor een relatief laag voorspanmoment te kiezen is omdat de wrijving dan in mindere mate een rol speelt en je dus een redelijk betrouwbaar "vertrekpunt" hebt.

Gebruikersavatar
ReinO
Donateur (2x)
Donateur (2x)
Berichten: 15903
Lid geworden op: di 03 mei, 2011 6:07
Regio: NL - Provincie Flevoland
Contacteer:

Re: koppakking erdoor

Bericht door ReinO » vr 30 jun, 2017 6:58

ik heb het hele verhaal nog eens gelezen en ik ging er een beetje van uit dat we allemaal al zo schoon en gesmeerd mogelijk werken met
kopbouten (en alles wat je in alu draait).
Injectie heeft dat ook al eens uitgelegd hier op het forum trouwens.
De Moerasruiter uit het Paradijs
900ng TD04, 1.9 bar!18T.
9-5 estate Aero, MY01, 18T.

Gebruikersavatar
93Rookie
Donateur (3x)
Donateur (3x)
Berichten: 749
Lid geworden op: do 23 apr, 2015 13:04
Regio: NL - Provincie Friesland

Re: koppakking erdoor

Bericht door 93Rookie » vr 30 jun, 2017 8:10

Beste Saab techneuten,
Als het helemaal fout loopt, laat ik het ook weten hoor. ;-|+ :D
Ik ben een grenzeloze optimist maar de Dame blijft nog even roken.
Het is wel minder geworden, duurde wat langer maar weg is het niet.
Ze rijdt wel maar ik denk niet lang. Niet kan ik er wel uit halen 2017- 2019
UPDATE eind 2019 : DE SAAB Rijdt nog steeds na die Kop reparatie

Helaas heb ik op (sommige) (correctie) op ALLE punten te goedkoop willen werken,
en onbewust niet alle goede adviezen ter harte genomen , dom hé, :-S+ maar dat is een leermoment !

Zo was het geen Elring koppakking maar een komplete aftermarket koppakkingset voor een 66 Euri

Toch te goedkoop met de cilinderkop omgegaan, dit waarschijnlijk mijn grootste fout geweest.
Al hoewel ik heb een You Tube filmpje gezien van een Erg Gelovige Afro Amerikaan die koppen vlakte met 3M schuurpapier op een glasplaat, op zich leuk om te zien als je wel veel tijd en geen geld hebt, ik ga dat ook eens proberen, hij heeft nog meer van die leuke praktische en goedkope oplossingen zoals een aquarium methode op cilinderkoppen met perslucht te testen, luchtbelletjes betekenen dat de kop is gescheurd.

De pasvlakken van het onderblok waarschijnlijk niet te kritisch bekeken

Een te goedkope Momentsleutel 20 Euri gebruikt

Het geheel zal weer uit elkaar moeten.
Maar nu heb ik helaas ook andere verplichtingen ik moet nog even werken
mijn website heb ik bijvoorbeeld ook zelf gemaakt hartstikke leuk man,
wil je een gratis advies waar ik wel verstand van heb, stuur mij dan een persoonlijke mail,
Nu ben ik dus even uit de lucht.

"Ik koop" waarschijnlijk een goedkope rijdende 9:3 en zet die bij die andere 3, waarvan en nu dus 1 niet rijdt :D . :D ;-|+
Die met de nu lekkende kop kostte maar € 450,-- Euri Op deze manier krijg ik wel een berg aan 9:3 onderdelen !!!! en heb verschrikkelijke olie handen.

Update:
Er is niet verder gesleuteld.
De "Dame" nog maar eens een half uur stationair laten draaien, ze is van het roken af.
Wel af en toe koelvloeistof bijgevuld.
De Servo, Airco,Waterpomp en Dynamo werken allemaal.
De hydraulische klepstoters maken nog lawaai.

Update: Advies gelezen "Leg de hydraulische klepstoters gedurende de demontage tijd in een motor oliebad van de olie die je gaat gebruiken" :idea:

We hebben de eerste spannende 25 Km van de 150 gereden :O:
Alleen varieert het stationaire toerental van 900 naar 1100 :?:

Ben nog niet helemaal zeker van mijn gesleutel, maar het was voor een Rookie heel leerzaam
Met vriendelijke groet en een glimlach

rookie


update: 4 maanden en ettelijke duizenden KM :O: verder, nog steeds rijden hoor
ook in het nieuwe jaar rijdt de Dame nog steeds
na. 20.000 km. Rijdt nog steeds

December 2019 Still Going Strong
Laatst gewijzigd door 93Rookie op wo 10 mar, 2021 20:42, 10 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
stevanom
Donateur
Donateur
Berichten: 344
Lid geworden op: za 09 apr, 2016 17:39
Regio: BE - Antwerpen / Anvers

Re: koppakking erdoor

Bericht door stevanom » za 01 jul, 2017 9:41

succes joh :-)
1994 (200.000km en in restauratie) en 1995 (340.000km en dagelijks in gebruik) Saab 900NG Cabrio.

Gebruikersavatar
Luthart
Geregistreerd lid
Berichten: 68
Lid geworden op: di 24 okt, 2023 18:47
Regio: NL - Provincie Drenthe

Re: koppakking erdoor

Bericht door Luthart » zo 11 feb, 2024 15:54

Ik krijg het er wel benauwd van dat iemand 210Nm op een kopbout zet… En dan ook nog eens een pijp op de sleutel wil zetten alsof het niet vast genoeg is…

80Nm is een kracht van ca. 8kilo op 1 meter (officieel is het delen door 9,81 maar gemakshalve rekenen we met 10). Als de sleutel 40cm is dan heb je 20kg nodig… Je echt dus echt geen grote pijp nodig.

Een M12x1.75 10.9 bout kan afhankelijk van de wrijving ca. 100Nm hebben… maar zover hoef je niet te gaan! De hoekverdraaiing is de crux! En als je uiteindelijk 95 of 100graden hebt gedaan is dat niet echt een probleem.
Bedenk gewoon dat aandraaimoment niet hetzelfde is als hoekverdraaiing. Anders geven ze geen hoek op…

Bij aandraaien op moment is de wrijving de grote factor. Bij HV bouten (vooral toegepast in constructies als bruggen, staalbouw en kranen) is daarom de k-factor/nut-factor bedacht en is afhankelijk van de draadwrijving, wrijving onder de kop en de spoed.
Deze waarde wordt per geproduceerde batch door de fabrikant opgegeven middels steekproeven. Dit om te voorkomen dat bouten te los of veel te vast worden gedraaid.
Mochten het echter kritische verbindingen betreffen, dan volgt altijd een hoekverdraaiing. Van 60, 90 of 120graden. Afhankelijk van de afstand van de te klemmen delen.

Een bout moet ook niet te groot worden gekozen omdat deze dan te stijf is tov de onderdelen die het moet verbinden. Je moet bouten beschouwen als veerelementen. De bout moet een bepaalde rek hebben om genoeg klemkracht te genereren en dat deze groot genoeg is om niet los te lopen etc.

Mensen met een werktuigbouwkundige achtergrond kunnen dit beamen…
Laatst gewijzigd door Luthart op zo 11 feb, 2024 18:21, 1 keer totaal gewijzigd.

Gebruikersavatar
Barboer
Donateur (6x)
Donateur (6x)
Berichten: 2268
Lid geworden op: do 24 dec, 2009 0:33
Regio: NL - Provincie Overijssel

Re: koppakking erdoor

Bericht door Barboer » zo 11 feb, 2024 16:25


Luthart schreef:Mensen met een werktuigbouwkundige achtergrond kunnen dit beamen…
Inderdaad.

Born from jets / Safety Fast
----------------------------
900c Sedan '81 'Mr. Blue'
900 Gli Coupé '84 'Moneypit'
9000i HB '89 'Mr. Ambassador'
9-3i '98 'Dutte'
9-3t S Luxury '00 'Grieze'
9-5 Aero Estate '02 "Kuifje"

9-5 2.0t Estate '05 "Toto"
MG-TF 135,'03

Gebruikersavatar
Luthart
Geregistreerd lid
Berichten: 68
Lid geworden op: di 24 okt, 2023 18:47
Regio: NL - Provincie Drenthe

Re: koppakking erdoor

Bericht door Luthart » zo 11 feb, 2024 20:33

Sapphire schreef:
do 29 jun, 2017 11:10
Lekker bezig!

En idd, tapeinden altijd vervangen, standaard item dat uit verkeerde zuinigheid vaak "vergeten" wordt (overigens geen kritiek op jou :wink: ).

Volgas maar weer!
Als de tapeinden nog heel zijn waarom dan vervangen? Als je het schroefdraad opzuiverd met een snijraam en wat vet gebruikt met een nieuwe moer dan hoef je ze in principe niet te vervangen toch? Of is de ervaring dat ze alsnog afbreken tijdens het opnieuw monteren van het spruitstuk?

Gebruikersavatar
busy
Donateur (4x)
Donateur (4x)
Berichten: 4147
Lid geworden op: za 22 sep, 2012 21:29
Regio: NL - Provincie Noord-Holland

Re: koppakking erdoor

Bericht door busy » zo 11 feb, 2024 21:26

Door warmte / koud werking willen ze soms alsnog breken bij montage. Onder mom je kunt er nu goed bij setje nieuwe erin steken. Weet je zeker dat het weer jaren mee kan.
SAAB 9-3 5-deurs 2.0. Lpt 2002, Hazelnut
SAAB 9-3 Sport Estate, TTiD Aero 2008, Dion HPT 220pk Grijs

SAAB HobbyClub Amersfoort

Gebruikersavatar
Luthart
Geregistreerd lid
Berichten: 68
Lid geworden op: di 24 okt, 2023 18:47
Regio: NL - Provincie Drenthe

Re: koppakking erdoor

Bericht door Luthart » ma 12 feb, 2024 15:50

Ah oke…

Ik zou haast zeggen als ze nog heel zijn lekker laten zitten, want je zult zien dat ze met het eruit halen ook afbreken. Boren in de kop lijkt me niet heel lekker. En dingen opnieuw vastzetten in aluminium… liever zo min mogelijk.
Heel vast hoef je het trouwens niet te zitten. 25Nm… dat is niet meer dan handvast.

Ik lees op het forum ook over boren en er een bitje inslaan… tja als ze kapot zijn kun je helaas maar anders.
Ik zal ook een keer aan de beurt zijn met dit. Ben benieuwd hoe het mij afgaat.

Gebruikersavatar
Sa93Ve
Geregistreerd lid
Berichten: 262
Lid geworden op: zo 24 jan, 2021 20:59
Regio: NL - Provincie Groningen

Re: koppakking erdoor

Bericht door Sa93Ve » ma 12 feb, 2024 18:31

[]
Het toeval wil dat ik mijn riemschijf vorige week vervangen heb en WIS zegt dat het aandraaimoment 25Nm is. Handvast is voor jou niet wat het voor mij is. Die term is heel rekbaar, pun intended. Ik ben blij dat ik twee momentsleutels heb. Eén voor het wat fijnere werk 20Nm t/m 90Nm en de andere is 70Nm t/m 240Nm. Waar mogelijk en bekend welk aandraaimoment gebruik ik immer een momentsleutel.
Laatst gewijzigd door Sander op di 20 feb, 2024 17:31, 1 keer totaal gewijzigd.
Reden: Quote verwijderd

Gebruikersavatar
Luthart
Geregistreerd lid
Berichten: 68
Lid geworden op: di 24 okt, 2023 18:47
Regio: NL - Provincie Drenthe

Re: koppakking erdoor

Bericht door Luthart » ma 12 feb, 2024 18:52

Klopt! Handvast is wat onhandig gekozen van mij.

Maar ik bedoelde aan te geven dat de moeren van oa. het uitlaatspruitstuk niet heel vast hoeven. Het zit al gauw te vast…

Ivm het breken van de tapeinden;)

Gebruikersavatar
Luthart
Geregistreerd lid
Berichten: 68
Lid geworden op: di 24 okt, 2023 18:47
Regio: NL - Provincie Drenthe

Re: koppakking erdoor

Bericht door Luthart » ma 12 feb, 2024 21:40

Sapphire schreef:
vr 30 jun, 2017 0:31
Misschien lenen bij een garage of kennis? In mijn geval had ik al een nieuwe sleutel gekocht omdat ik mijn twijfels had bij de sleutel van de LIDL (was een jaar of 10 geleden toen ik net begon met sleutelen). Een vriend had deze vervolgens onwetend gebruikt voor zijn kopbouten. Met als resultaat dat het koelwater overal tussen vandaan liep, en na controle de bouten maar op ca. 40 nm stonden.

Die 120 die Rein geeft is in principe een prima indicatie. Echter omdat je nooit exact de wrijving per bout weet (kan onderling verschillen door wel/geen olie, meer corrosie op de schroefdraad, enz) gaat men steeds meer over op een relatief lage voorspanning plus een aantal graden natrekken. Dit is in de praktijk nauwkeuriger (de complete uitleg gaat een beetje ver voor nu) omdat je dan evenveel verdraaiing hebt dus evenveel afgelegde weg van de spoed van de bout wat correspondeert met een vrij nauwkeurige voorspanning. Als jij 1 bout hebt die wat roestig is of er zit wat prut in het gat terwijl een andere bout nat is van de olie bij montage, dan klikt de momentsleutel bij de stroeve bout eerder terwijl deze minder vast zit (qua trekspanning) dan de soepel draaiende bout. De reden om voor een relatief laag voorspanmoment te kiezen is omdat de wrijving dan in mindere mate een rol speelt en je dus een redelijk betrouwbaar "vertrekpunt" hebt.
Ik zat jou verhaal nog te lezen en het klopt hoor! Echter valt er een kleine nuance te maken…

“…omdat je dan evenveel verdraaiing hebt dus evenveel afgelegde weg van de spoed van de bout wat correspondeert met een vrij nauwkeurige voorspanning”.

Dit is ten dele waar, maar het hangt vooral af van de bout stijfheid. De rek zit in het ‘vrije’ draad deel van de boutsteel (het draad wat dus niet in het moer zit zegmaar) en is tov de lengte van het ingeklemde deel.
Het wil daarom niet gelijk zeggen dat als de spoed 1 is en de bout 1/4 slag wordt gedraaid dat de rek 0,25mm is. De verlenging (Delta L) is volgens de wet van Hooke: Fv x L/As x E. Fv is de voorgeschreven voorspankracht, L de lengte van de te klemmen onderdelen, As is de spanningsdoorsnede (vaak is dat de kerndiameter van het schroefdraad. Je hebt ook rekbouten waarbij dit de doorsnede is van de verjongde boutsteel) en E is de elasticiteitsmodulus.

Maar… de gecombineerde methode van aanhaalmoment + hoekverdraaiing zorgt ervoor dat de bout tot in het plastische wordt aangedraaid. Dan geldt de wet van Hooke niet meer. Het materiaal begint zich non-lineair te gedragen. Dat worden dan gelijk berekeningen van de 2e-orde…

Ik denk dat de constructeur proef ondervindelijk heeft bepaald welke hoek genoeg was om de voorgeschreven voorspanning te krijgen (bv met een hydraulische boutkrachtmeter).

Wat ook interessant is:
Het verschil in vervorming tussen twee bouten die met ieders een andere hoekverdraaiing is vastgedraaid is niet te zien. Het kan zo zijn dat de ene bout al bijna aan het eind van zn reserve zit. Alleen als de hoek zo groot was dat het draad vervormd is… Daarom is het tricky om een gebruikte ‘rekbout’ opnieuw te gebruiken.
Bedenk daarbij ook dat bij een 10.9 de rekgrens en de treksterkte dicht bij elkaar zitten.

Sorry voor de lap tekst maar ik wou volledig zijn :D hopelijk kunnen jullie het waarderen…
Laatst gewijzigd door Luthart op di 13 feb, 2024 9:08, 1 keer totaal gewijzigd.

Plaats reactie